تازه:
شنبه , ۸ قوس ۱۳۹۹
خانه » مقالات » فرهنگ » هراس از واژه «شهروند» چرا؟

هراس از واژه «شهروند» چرا؟

من بعید می دانم حکمتیار فرق مفهوم ترمینولوژی تبعه(subject) و شهروند(citizen) را نداند(بخصوص که آدم صدجلد کتاب نوشته باشد!). به نظر من او فرق این دو ترم را می فهمد. حکمتیار از بار معنایی و مفهومی که واژه شهروند با خود حمل می کند، هراس دارد.

تاریخ ۲۵۰ ساله افغانستان گواهی می دهد که مردم این کشور همواره “تبعه” بوده اند تا “شهروند”.
تبعه، با کمی مسامحه، معادل باکلاس تری برای کلمه “برده” است. برده، انسان است اما همچون کالا در مقابل پول مبادله می شود. کسی است که اهلیت حقوقی ندارد، حق مالکیت ندارد، حق تعیین سرنوشت ندارد، حق اعتراض ندارد، حق دادخواهی ندارد، حق آزادی ندارد، حق برابری ندارد، حق برخورداری از یک زندگی آرام، آبرومند و شرافتمندانه را ندارد و همه چیز او متعلق به مالک اوست. برده در یک کلام، ملک مالک است و مالک حق دارد هرگونه تصرف مالکانه را که بخواهد در دارایی خود انجام دهد.
مفهوم تبعه در ادبیات حقوقی کلاسیک، چیز بیشتری از مفهوم برده نیست. تبعه ازاین نظر سراسر تکلیف است. تکلیف به تبعیت و پیروی از حاکم و آمر. تبعه حق ندارد و اگر حق هم دارد تاجایی است که آمر متبوع را به تکلیف نیاندازد و به او آزار نرساند و مزاحم عیش و نوش وی نشود.
فلسفه وجودی تبعه، اطاعت و پیروی مطلق و تبعیت از آمر متبوع است.
هرگاه تبعه صدای خود را کشید که ایهاالناس، ای حاکمان، ما انسانیم و آزاد و قبل ازاینکه مکلف به تبعیت شما باشیم حق داریم و قبل از اینکه شما سزاوار حق باشید، تکلیف دارید، اینجا تبعه، تبدیل به “شهروند” می شود و حاکم و آمر، تبدیل به “دولت”.
تبعه یک عنصر منفعل، تابع امر آمر و مطیع قضا و قدر است و چون کار او تبعیت است، معمولا مزاحمتی برای آمر و متبوع خود نمی آفریند. شهروند اما عنصر فعال، معترض، مطالبه گر و پرسشگر است و اجازه نمی دهد آمر با حقوق، منافع و سرنوشت او هرطور که خواست بازی کند.

ترس حکمتیار و همفکران او از همین تبدیل شدن عنصر تبعه به شهروند و عنصر حاکم و آمر به دولت است و ترس از اینکه مبادا نسل نو افغانستان پرسشگر و مطالبه گر شود و برای حقوق خود دادخواهی کند و همانند گذشته تابع و مطیع بی چون و چرای حکام نباشد!

 

امین آرمان

About امین آرمان

امین آرمان، نویسنده، پژوهشگر و مدیرمسؤل شبکه قلم، کابل
منبع: شبکه قلم
این مطلب را به اشتراک بگذارید:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

این را هم ببینید!

تاجیک ها باید جسارت حق طلبی را از هموطنان هزاره و ازبیک بیاموزند!

  بسیاری تاجیک ها به جسارت، اتفاق و توانایی برادران هزاره و ازبیک در میدان …

تمامی حقوق مادی و معنوی متعلق به این سایت می باشد CopyRight 2017- All Rights Reserved