تازه:
جمعه , ۹ عقرب ۱۳۹۹
خانه » مقالات » نگاه ژرف » نقدی بر کتاب «طرزی و سراج الاخبار»

نقدی بر کتاب «طرزی و سراج الاخبار»

بشیر سخاورز در مقدمه کتاب خود نگاهى نوستالوژیک به گذشته افغانستان دارد. وى با درک درستى که از شرایط جامعه امروزى افغانستان پیدا کرده، کوشیده است که انتشار این کتاب به بازآفرینى نقش دوباره جریان روشنفکرى که هدایت و رهبرى آن را محمود طرزى بر عهده داشته، بیانجامد و نقش فراموش شده نسل امروز را با تطبیقى موشکافانه با اقدامات نسل صد سال گذشته به ایشان یادآور شود. طرزى حلقه گمشده جامعه آن روز خود را یافته بود. او وطن پرستى بود که قلبش براى تمام افغانستان مى تپید و از ملی گرایى، اسلا مگرایى و آزادیخواهى تعبیرى جز متحد ساختن تمام افغانستان نداشت.

شناسنامه کتاب:

سخاورز، بشیر. طرزى و سراج الاخبار. تهران: نشرعرفان، ۱۳۸۶ . ۲۰۷ ص، شابک: ۸- ۹۴۷۳ – ۰۶– ۹۶۴

……………….

فهرست

– زندگی نامه نویسنده………………………………………….………………

– موضوع کتاب………………………………………………..……………....

– هدف از انتشار کتاب………………………………………………………….

– محورهاى مهم کتاب………………………………………..……..…………

– جامعه مخاطبان کتاب………………………………………..……….………

– جایگاه کتاب…………………………………………………..………………

– ویژگى هاى مهم کتاب………………………………………..………..…….

– مباحث مطرح نشده………………………………………….……….……

– انتشار سراج الاخبار…………………………………………………….…..

– نقایص موجود در کتاب……………………………………………………...

– سخن پایانى……………………………………………………..…….

 

چکیده

بشیر سخاورز در مقدمه کتاب خود نگاهى نوستالوژیک به گذشته افغانستان دارد. وى با درک درستى که از شرایط جامعه امروزى افغانستان پیدا کرده، کوشیده است که انتشار این کتاب به بازآفرینى نقش دوباره جریان روشنفکرى که هدایت و رهبرى آن را محمود طرزى بر عهده داشته، بیانجامد و نقش فراموش شده نسل امروز را با تطبیقى موشکافانه با اقدامات نسل صد سال گذشته به ایشان یادآور شود. طرزى حلقه گمشده جامعه آن روز خود را یافته بود. او وطن پرستى بود که قلبش براى تمام افغانستان مى تپید و از ملی گرایى، اسلا مگرایى و آزادیخواهى تعبیرى جز متحد ساختن تمام افغانستان نداشت. با توجه به درکى که از توانایى و قدرت تأثیرگذارى انتشار جریده بر افکار عمومى داشت؛ توانست در اولین اقدام اصلاحى خود به منظور تغییر و تحول در ساختار اجتماعى و حتى سیاسى افغانستان دوره دوم سراج الاخبار را منتشر سازد. گرچه انتشار آن ایده هاى استعمارى بسیارى از استعماریون را بر هم ریخت ولى سایه شوم استعمار هرگز از سر مردم افغانستان دور نگردید.

 

نویسنده فارغ از بزرگنمایى هاى رایج با نگرش واقع بینانه اى به تبیین ابعاد شخصیت طرزى پرداخته و با رویکردى جسورانه دیدگاه هاى موافق و مخالف وى را مورد ارزیابى قرار داده است.« واکنش در برابر نشر سراج الاخبار» از موضوعات جالب توجه کتاب است. در این بخش خواننده کتاب در می یابد که دو جریان ارتجاع داخلى و استعمار خارجى چگونه در مواجهه با یک جریده روشنگر هدف مشترکى را در پیش گرفته و براى به زیر یوغ خود درآوردن آن، چه تلاش هاى مذبوحانه اى از خود نشان داده اند. از نقطه نظر تاریخى نیز مخاطب با روند جریان روشنفکرى در افغانستان و فراز و فرودهاى آن در بخش ذیل آشنا مى گردد. «افغانستان و کشورهاى همسایه» بخش قابل تامل این کتاب است که نویسنده به صورت گذرا به مسایل منطقه و همسایگان افغانستان در ارتباط با جریان روشنفکرى مى پردازد. از دیگر ویژگى هاى کتاب، مقوله «طرزى و ادبیات » و «تاثیر مشروطیت بر شعر ما » است. در مباحث ادبى جاى چنین بحثى خالى بود که بشیر سخاورز با بررسى تحلیلى و محتوایى شعر طرزى و تاثیر اندیشه هاى وى بر شاعران آن روز، خلا آن را تا حدودى پر کرده است.

 

به روزنامه نگاران و دست اندرکاران مطبوعاتى نسل امروز افغانستان بدلیل نوع نگاهى که طرزى به اهمیت انتشار جریده در نزد افکار عمومى داشت به دلایل ذیل توصیه مى گردد:

حفظ روحیه اتحاد و همبستگى و مبارزه با استعمار براى طرزى اهمیت فراوانى داشت و از اینرو منافع ملى را قربانى منافع فردى و گروهى نمى کرد و از دامن زدن به اختلافات دورى مى کرد.  دانستن را حق مردم مى دانست و تلاش زیادى براى بالندگى افکار جامعه از خود نشان مى داد.  وجود فضاى مستبدانه و بازار گرم تملق و چاپلوسى در نظام پادشاهى آن دوره، مانع از فعالیت رسانه اى او نشد بلکه با آگاهى از شرایط حاکم و بدور از جنجال هاى سیاسى، نقب هاى سیاسى و اجتماعى خود را چنان زیرکانه و جسورانه می نگاشت که شاه را گرچه می آزرد ولى لاجرم تحت تأثیر اندیشه هاى طرزى قرار مى داد.

طرزى سیاستمدارى مدبر و دوراندیش بود و این نکته سنجى او نشان از درایت و آگاهی اش از تجربه سرکوب مشروطه خواهان در سال هاى ۱۹۰۸  ۱۹۰۹ م. توسط مرتجعین داخلى داشت. وى همواره سعى می کرد که در برخورد با ارتجاع و دشمنان استقلال و آزادى افغانستان بهانه اى به دست آنها ندهد.

 

متن کامل(۱۵۳kb)

 

 

مهدی جعفری خانقاه

About مهدی جعفری خانقاه

سید مهدی جعفری خانقاه، نویسنده و پژوهشگر، ایران
منبع: شبکه قلم
این مطلب را به اشتراک بگذارید:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

این را هم ببینید!

گذاشتن کتاب و برداشتن رباب

با آنکه تاریخ تولد درمحمد روشن نیست، میتوان یکی از سالهای میان ۱۸۹۰ و ۱۸۹۵ …

تمامی حقوق مادی و معنوی متعلق به این سایت می باشد CopyRight 2017- All Rights Reserved